Waterlands Archief - centrum voor regionaal historisch onderzoek

Purmerend

Purmerend nog aan open water: ca. 1560De huidige Gemeente Purmerend is ontstaan in het vissersdorpje Purmer, gelegen tussen de open meren Purmer, Beemster en Wijde Wormer. In 1212 werden de inwoners door een stormvloed verdreven en vestigden zij zich op een hogere plek. Rond die plek, die nu Kaasmarkt heet, ontstond Purmerend. De naam is waarschijnlijk gegeven door vissers die vanaf de Zuiderzee het Purmermeer bevoeren. Zij zijn de bebouwing Purmer-ende (eind van de Purmer) gaan noemen. 

In 1410 gaf Willem Eggert, heer van Purmerland, afzonderlijke rechten aan Purmerend. Willem Eggert bouwde ook een kasteel in Purmerend, Purmersteijn. De plek is nog altijd te herkennen: het Slotplein, aan de rand van het oude centrum.

In de Gouden Eeuw zijn de drie grote meren rond de stad drooggemaakt. Door landbouw en veeteelt in de nieuwe droogmakerijen Purmer, Beemster en Wijdewormer groeide het belang van Purmerend als handelsplaats en werd het fundament voor de centrumfunctie gelegd die de stad nog steeds heeft. 

Het slot Purmersteijn rond 1625Al sinds 1484 is Purmerend een marktstad en ruim 500 jaar later vindt er in Purmerend op dinsdag nog steeds de wekelijkse markt plaats. De dagelijkse veemarkt, die al sinds de 16e eeuw bestond, is in na 2001 echter uit het straatbeeld verdwenen.

Purmerend mag ook een gedeelte van de Purmer tot haar grondgebied rekenen. Dat is bij de droogmaking in 1622 al zo geregeld. In 1622 werd de Purmer geen zelfstandige gemeente zoals de Beemster, maar is verdeeld onder Edam, Monnickendam, Ilpendam en Purmerend. Tegenwoordig valt de Purmer deels onder Edam-Volendam, Waterland en Purmerend.

Sinds de jaren 1970 is Purmerend enorm gegroeid om de 'overloop' uit Amsterdam op te vangen. De bevolking is nog steeds sterk op Amsterdam gericht; het is dé forensenplaats in de regio.

Terug naar de kaart                                                                      Klik op de afbeeldingen om te vergroten