Waterlands Archief - centrum voor regionaal historisch onderzoek

Waterland

De huidige gemeente Waterland is in 1991 ontstaan door fusie van de gemeenten Broek in Waterland (inclusief Uitdam en Zuiderwoude), Katwoude (inclusief Zedde), Marken, Monnickendam (inclusief Overleek en een deel van de Purmer) en delen van Ilpendam (het dorp Ilpendam) en van Landsmeer (Watergang).

Het grondgebied bestaat grotendeels uit veenweidegebied. Met de ontginning van het oorspronkelijke, ondoordringbare veengebied werd begonnen in de 11e eeuw. Veel dorpen in het gebied vinden hun oorsprong in deze tijd, toen ze als kleine ontginningsnederzettingen langs de afwateringsstroompjes gebouwd werden.

Eeuwenlang (van 1619 tot 1811) hadden de Waterlandse dorpen Ransdorp, Zunderdorp, Schellingwoude, Landsmeer, Broek in Waterland en Zuiderwoude een samenwerkingsverband in de Unie van Waterland. Zo kon men gemeenschappelijk strijd tegen het water voeren, en de eigen rechten en privileges bewaken tegenover de machtige grafelijke Baljuw te Monnickendam.
Ransdorp (met Durgerdam, Holysloot en Schellingwoude) en Zunderdorp (opgegaan in Nieuwendam) werden samen met Buiksloot in 1921 bij Amsterdam gevoegd. 'Landelijk Noord' heeft inderdaad een landelijk karakter gehouden, maar hoort bestuurijk niet meer bij de regio Waterland.

Lees meer over het ontstaan van de stad en de dorpen die de gemeente rijk is:

De streek waar nu de gemeente Waterland ligt in ca.1800 (klik om te vergroten)
     > Monnickendam

     > Katwoude

     > Marken

     > Ilpendam

     > Broek in Waterland

     > Zuiderwoude

     > Uitdam

     > Watergang



Terug naar de kaart