Waterlands Archief - centrum voor regionaal historisch onderzoek

Kroniek van Waterland April

Gasbron, 18681 april 1980: Een mooie 1 april grap dit jaar, dankzij samenwerking tussen de Purmerender politie, brandweer en de NNC, met medewerking van Duikvereniging Trilobiet, Ambulance Ruis en 27 MC’er Jan Rinckes: er borrelde gas op uit de Where! Het talrijke publiek trapte er genadeloos in. Bron: Nieuwe Noordhollandse Courant, 2 april 1980, Waterlands Archief.

2 april 1595: Vier schepen met in totaal 249 man varen het Texelse zeegat uit voor de eerste schipvaart naar Indië. Kapitein op de Hollandia was Jan Dignumsz uit Kwadijk en op de Duyfken Sijmen Mau uit Monnickendam. In 1597 keerden drie schepen met nog maar 87 man terug. Vooral de scheurbuik had een hoge tol geëist. Bron: J. Haag, Sijmen Mau (in: Jaarboek Oud-Monnickendam, 2011), Waterlands Archief.

3 april 1826: Geboren in Wormer: Pieter Kas. Twee dagen oud toont zijn vader, de werkman Klaas Kas, hem in bijzijn van de getuigen Arend Vankman, veehouder, en Levie David Geleert, koopman, aan de ambtenaar van de Burgerlijke Stand. Het tonen van de baby was in die tijd nog gebruikelijk. Bron: Burgerlijke Stand Wormer, Waterlands Archief.

4 april 1944: Verzetsstrijders bevrijden de gearresteerde Piet Peek, een van de leiders van de Knokploeg (KP) Waterland. Toen hij vanuit Purmerend naar Amsterdam zou worden overgebracht sloegen zijn mede KP-ers op de hoek Gouw-Nieuwstraat vanuit een auto toe. De buiten gevecht gestelde bewakers van Peek hadden het nakijken. Bron: Ben Koster en Ruud Luiks, Verzet verwoord, p. 106, Waterlands Archief.

5 april 1963: De uit Purmerend afkomstige architect J.J.P. Oud (1890-1963) gestorven te Wassenaar. Zijn allereerste ontwerp dateert van 1906: het woonhuis Venediën 7 in Purmerend. Vanaf 1916 was Oud betrokken bij de kunststroming De Stijl. Hij groeide uit tot een van de belangrijkste voorvechters van de moderne architectuur in ons land. Bron: Ed Taverne e.a. (red.), J.J.P. Oud: poëtisch functionalist, Waterlands Archief.

6 april 2005: Afgelopen nacht werden in Middenbeemster op de parkeerplaats van het politiebureau twee politieauto’s in brand gestoken. Hetzelfde lot trof een auto van het korps Kennemerland, die in Kwadijk stond geparkeerd. Met deze drie kwam de landelijke teller op 75 politievoertuigen. Bron: V.S.E. Falger, e.a.: Nieuwe kroniek van de Beemster, Waterlands Archief.

8 april 1903: Voortzetting van de algemene werkstaking van spoor- en tramwegpersoneel, waaraan sinds 7 april ook 71 werknemers van de Noord-Hollandsche Tramwegmaatschappij deelnamen. Uit protest tegen de anti-stakingswetten van Kuyper. Op de lijnen naar Edam en Purmerend lag het tramverkeer vrijwel stil. Bron: Schuitemakers Purmerender Courant, Waterlands Archief.

9 april 1932: Opening van de aan de Zesstedensingel te Edam nieuw gebouwde Ambachtsschool of Nijverheids Vakschool. Bij de aanvang van het eerste schooljaar werden meteen al 92 leerlingen ingeschreven: 30 timmerlieden, 50 metaalbewerkers en 12 schilders. De school verwierf al snel een uitstekende reputatie. Bron: Ben Speet, Edam, p. 167, Waterlands Archief.

10 april 1983: Op 87-jarige leeftijd overleed Sijtje Boes, bij leven al een legende en niet voor niets de ‘ongekroonde koningin’ van Marken genoemd! Sijtje Boes werd wereldberoemd door haar kijkhuisje annex souvenirwinkel op de dijk bij de haven op Marken waar zij duizenden toeristen ontving. Bron: NNC, 12 april 1983, Waterlands Archief.

11 april 1842: Middelieër Jan Jansz Tuyn heeft zijn vee ‘uitgejaagd’: Twee hokkelingen (eenjarige kalveren) en een kalfbeest. Later volgt meer vee. Het werd een ‘beste zomer van mooi weer’, met hoge prijzen voor hooi. Pas 20 november kwam zijn vee weer op stal. Bron: De Speelwagen, 1947, Waterlands Archief.

12 april 1652: De Edammer Jacob Baij wordt door de Edamse reders Magnus Vinsentsz, Jacob Brasker, Heijn Florisz, Vincent Brouwer en Joannes Nordens voor één reis aangesteld als schipper van de Vergulde Halve Maen. En daarbij gemachtigd om voor ‘anckers, touwen, seijlen, want ende voorts’ zorg te dragen. Bron: Archief notaris Keetman uit Edam, Waterlands Archief.

13 april 1671: Een grap van Coenraet Jansz uit Edam tijdens het pannenkoeken bakken met zijn dienstmaagd, liep slecht af. Laatstgenoemde stak haar werkgever met een mes in zijn been. Trijntje Sijbrants getuigde op verzoek van Coenraet. Notaris Paulus Vincentsz Brouwer legde het voorval vast. Bron: Archief notaris Paulus Vincentsz Brouwer uit Edam, Waterlands Archief.

15 april 1795: In Purmerend wordt opnieuw een vrijheidsboom geplant, nu op Steenenburg. De Bataafse omwenteling van januari 1795 bezorgde Nederland een democratische lente. Vrijheid, gelijkheid en broederschap zouden voortaan heersen! Een eerste vrijheidsboom stond al op 24 januari voor het stadhuis van Purmerend. Bron: G. van Sandwijk, Kroniek van Purmerend, Waterlands Archief.

16 april: Purmerend werd geteisterd door slecht weer, zowel in 1771 als 1772. In 1771 joeg zware sneeuwval het vee weer op stal. Precies een jaar later verdronken door een felle koude Noord-Oosten storm met zware hagel 30 koeien in de Beemster, Purmer en Wormer. G. van Sandwijk, Kroniek van Purmerend, 1839, Waterlands Archief.

17 april 2009: Een van de mijlpalen in de muzikale carrière van Nick & Simon uit Volendam: hun single ‘De dag dat alles beter is’ komt binnen op nummer 1 in de single top 100. Met vier singles op nummer 1 werd 2009 een topjaar. Bron: Wikipedia.

18 april 1701: Een stoof van kruidmolen de Munnik ontplofte en veroorzaakte veel schade. Daar bleef het niet bij. Drie mensen lieten het leven en twee personen raakten gewond door het ongeval. De molenpaarden bleven ongedeerd. In 1776 ontplofte de stoof eveneens, ook toen twee dodelijke slachtoffers. G. van Sandwijk, Kroniek van Purmerend, 1839, Waterlands Archief.

19 april 1774: Zou ‘heel’ Purmerend zijn uitgelopen op 19 april 1774 toen er voor het eerst een levende olifant te zien was in de stad? Bij welke gelegenheid vermeldt Van Sandwijk jammer genoeg niet. De voorjaarskermis was pas in mei en valt dus als mogelijkheid af. G. van Sandwijk, Kroniek van Purmerend, 1839, Waterlands Archief.

20 april 1484: Morgen, op 21 april, is het 529 jaar geleden dat Purmerend zijn marktprivilege verwierf. Jan van Egmond, heer van Purmerend, verleende de stad het recht op een weekmarkt en twee jaarmarkten. Vooral de weekmarkt werd een belangrijk fundament van Purmerends voorspoed. Bron: Oorkonden Oud Archief Purmerend, Waterlands Archief

22 april 1664: Henrick Bruno overleden te Hoorn in het St Pietershof. In 1617 geboren te Middelie als predikantenzoon en bekend geworden als dichter, die o.a. het Hooglied berijmde. Genoot meer bekendheid als de (niet succesvolle) onderwijzer van de vier zoons van Constantijn Huijgens in Den Haag. Bron: Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, Waterlands Archief.

23 april: Rond deze data traditionele uitvaart van de Jisper walviswaarders. Reizen, die gemiddeld 5 maanden in beslag namen met terugkomst in september. De schepen telden doorgaans zo’n 42 bemanningsleden waarvoor per schip circa ƒ 1.525,- aan levensmiddelen werd uitgegeven, meestal lokaal ingeslagen. Bron: H.P. Moelker, Het dorp aan de rivier de Ghyspe, Waterlands Archief.

24 april 1970: Vakantie wordt steeds populairder, ook in Waterland. VW-Garage Joh. de Vries in Purmerend organiseerde 24, 25 en 26 april een Vakantiefestival met medewerking van de VVV, Reisbureau De Magneet, fa. Van Hemsbergen en Wamo Caravans en tenten en De Vries Jachtbouw. Bron: NNC, 24 april 1970, Waterlands Archief.

25 april 1788: Het Edamse stadsbestuur staat de Joodse gemeenschap toe een synagoge in gebruik te nemen in het huis van Salomon Leeser. Tot dan toe waren diensten steeds bij mensen aan huis gehouden. In 1791 kwam er aan ‘ het Noordagterom’ een nieuwe synagoge, die tot 1886 heeft dienst gedaan. Bron: F. Schoonheim, De Joodse gemeente van Edam, 1779-1886, Waterlands Archief.

26 april 1926: De zomerdienstregeling van de Auto-Omnibusdienst Edam-Amsterdam van de Edammer ondernemer W. Spreeuw ging in. De bussen stopten in Monnickendam, Broek in Waterland en het Schouw. Voor frequente reizigers waren er abonnementen, weekkaarten en kinderkaarten. Met vijftig minuten was men vanuit Edam in Amsterdam. Bron: De Waterlander, 1 mei 1926, Waterlands Archief.

27 april 1728: Voor notaris Pieter Klaasz Dekker verschijnen schipper Jan Groot, stuurman Floris Herksz en een matroos om te verklaren hoe zij in november 1727 op de Noordzee een zinkend smakschip aantroffen, waarvan zij de totaal verkleumde schipper en matroos aan boord genomen hebben. Bron: Archief notaris Dekker uit Edam, Waterlands Archief.

Terug naar Kroniek