Waterlands Archief - centrum voor regionaal historisch onderzoek

Kroniek van Waterland Mei

1 mei 1952: De Katwouder schoolkinderen hadden het druk met het maken van het traditionele meivuur dat ’s avonds om half negen op de dijk door de schoolmeester werd aangestoken. Het was een van de laatste Waterlandse meivuren waarmee een oude traditie helaas tot het verleden behoorde.
Bron: Nieuwe Noordhollandse Courant, Waterlands Archief

2 mei 1945: Manna uit de hemel aan het eind van de hongerwinter: uit laag overvliegende geallieerde bommenwerpers dalen rond Purmerend voedselpakketten neer. Dankbaar, soms tot tranen bewogen, worden ze verzameld en verdeeld. Het indrukwekkende ‘bombardement’ werd op 3 mei herhaald.
Bron: Vereniging Historisch Purmerend, Tussen twee meidagen, Waterlands Archief

3 mei 2010: Windkracht 7. Ter hoogte van Lelystad raakt een tanker in moeilijkheden. De Marker reddingboot Frans Verkade gaat er in volle vaart heen en is als eerste bij het zinkende schip. Door water uit het schip te pompen weten de Markers het schip weer omhoog te laten komen. Een olieramp werd zo voorkomen.
Bron: Jaap Haag, Schepen op zee, vissen in het net, Waterlands Archief

4 mei 1668: Bij notaris Jacob Janszoon Vijselaer in Edam laten schipper Dirck Heijnsz en een zekere Gerrit Pietersz Clopper in een akte vastleggen dat de laatste van Dirck Heijnsz de hekboot De Harder huurt voor een bedrag van 3750 gulden, om er een reis naar Groenland mee te maken en daar walvissen te vangen. 
Bron: Archief notaris Jacob Janszoon Vijselaer uit Edam, 1668, Waterlands Archief

(5 mei valt op zondag)

6 mei 2006: De single Rampeneren van The Partysquad, het Purmerendse dj-team bestaande uit Jerry Leembruggen en Ruben Fernhout, komt binnen in de hitparade. Stond daar 15 weken in met als hoogste notering de 4e plaats. De single werd gemaakt in samen werking met de rappers Ali B en Yes-R.
Bron: Wikipedia.

7 mei 1980: Burgemeester C.F. Pouw en wethouder Th. Veerman openen in de Volendamse wijk Blokgouw het eerste, uit 14 winkels bestaande gedeelte van het nieuwe winkelcentrum de Stient. Daar bleef het niet bij; de eerste paal voor de uitbreiding werd vrij spoedig na de opening geslagen.
Bron: Nieuwe Noordhollandse Courant, Waterlands Archief

8 mei 1961: Een felle brand verwoestte in de nacht van 7 op 8 mei molen De Vriendschap aan het Stinkevuil bij Monnickendam. Blikseminslag was de vermoedelijke oorzaak. De zaagmolen was gebouwd in 1786. Monnickendam verloor een zichtbepalend monument. Van herbouw heeft het nimmer mogen komen. 
Bron: Nieuwe Noordhollandse Courant, Waterlands Archief

9 mei 1682: In Kwadijk wordt Johannes Ens geboren, telg van een echte predikantenfamilie. Studeerde godgeleerdheid in Leiden en behaalde rond 1717 ‘het koninglijk diploma tot het professoraat’ in het Pruisische Lingen. Werd buitengewoon hoogleraar in Utrecht. Publiceerde tal van theologische geschriften. Ens stierf in Utrecht in 1732.
Bron: Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, Waterlands Archief

10 mei 1940: Eerste oorlogsdag. Aan de rivieren Maas en IJssel probeert het Nederlandse leger vergeefs de Duitse invallers tot staan te brengen. Tijdens gevechten bij het Brabantse Cuijck sneuvelt de Edamse soldaat Jacob Tromp. Hij werd begraven bij Katwijk aan de Maas, maar later herbegraven in Edam.
Bron: Jaap Haag, Wapens spreken, wapens zwijgen, Waterlands Archief

11 mei 1684: Meester Gijsbertus van Sandwijk beschrijft in zijn onvolprezen Kroniek van Purmerend de brand die op die dag uitbrak in het kleine torentje van de kerk. Een brand die gelukkig spoedig kon worden geblust waardoor erger werd voorkomen.
G. van Sandwijk, Kroniek van Purmerend, 1839, Waterlands Archief

(12 mei valt op zondag)

13 mei 1950: Bij een uitvoering van de operette De Vogelkoopman van Karl Zeller winnen broer en zus Jan Mak, tenoor, en Corrie Binken-Mak, sopraan, de eerste prijs in een solistenwedstrijd in het verenigingsgebouw te Wormer. 
Bron: Eveline de Boer, Oog en oor gestreeld, Waterlands Archief

14 mei 1940: 21 miljoen m³ water stroomt over de Zeevangse landerijen. De Nederlandse overheid had een groot gedeelte van de polder geïnundeerd in het kader van de uitgebroken oorlog met Duitsland. Grote zorgen voor de boeren want het vee moest geëvacueerd, vaak ver van huis.
Bron: Chr. Lenstra: Over de Zeevang gesproken, Waterlands Archief

15 mei 1885: Afgifte van de bijlbrief voor de in Schotland gebouwde driemaster Willem Eggerts van de Purmerendse rederij Brantjes. Een bijlbrief ontleent zijn naam aan het gereedschap van de vroegere scheepstimmerlieden en bevat technische specificaties, op grond waarvan het schip kon worden verzekerd. 
Bron: Scheepsregister Kadaster Rotterdam (onderzoek Piet Jonker, Purmerend)

16 mei 1620: Aan de Jisper ‘buijrluijden’ (buren) Huybert Cornelisz en Cornelis Pietersz wordt een zogenoemde windbrief verstrekt. M.a.w., zij mochten een molen bouwen. Het werd korenmolen de Wolff op de locatie van de vorige gelijknamige molen die aan het Oosteinde van Jisp heeft gestaan.
Bron: H.P. Moelker, Het dorp aan de rivier de Ghyspe, Waterlands Archief

17 mei 1646: De dag, waarop Trijntje Pauwels geschaakt zou zijn door Vincent Brouwer, zoals haar voogd en oom beweerde. Niet waar, volgens Trijntje. Zij had zich “uyt haer selven” gehouden. Om met Vincent te kunnen trouwen. Hun huwelijk werd - ondanks haar oom - op 12 augustus voltrokken. 
Bron: Archief notaris Lambert Adriaensz Schorel uit Edam, 1646 en 1647, Waterlands Archief

18 mei 1737: Eerste steenlegging voor het nieuwe raadhuis van Edam door de heer Roelof Boot. Verantwoordelijk voor de bouw was meester huistimmerman Jacob Jongh. Bijzonder fraai is het in 1738 door W. Rave geschilderde behang in de raadszaal, met onder meer het rechtvaardige oordeel van koning Salomo.
Bron: F. Allan, De stad Edam en hare geschiedenis, 1857, Waterlands Archief

(19 mei valt op zondag)

20 mei 1884: Een feestelijke dag in onder andere Purmerend waar het station van de Staats Spoorwegen aan de nieuwe spoorlijn Zaandam-Hoorn werd geopend. Wat een vooruitgang! Jong en oud vierde feest in de stad. Het station lag toen nog buiten de stad, omringd door weilanden.
Bron: John Dehé: Onderweg in een land van wind en water, Waterlands Archief

21 mei 1859: In Jisp openbare verkoping van ‘de eenige Grutterij welke dáár of op het aangrenzende dorp Wormer bestaat, benevens de losse Gereedschappen’ en ‘het sterke en net betimmerde woonhuis en erf’. De verkoping vond plaats in Herberg De Bonte Os te Jisp.
Bron: Algemeen Weekblad, Waterlands Archief

22 mei1964: De Nieuwe Noordhollandse Courant publiceert de aankondiging dat de NAM in Middelie proefboringen naar aardgas en bitumina gaat verrichten. De boringen hadden tot gevolg dat in het buitengebied een 44 meter hoge boortoren werd gebouwd. Jarenlang werd  uiteindelijk op twee locaties in het dorp gas gewonnen.
Bron: Nieuwe Noordhollandse Courant, Waterlands Archief

23 mei 1744: De heer Jacob Groot, houtkoper te Edam, geeft Jacob Ham, scheepstimmerman te Hoorn opdracht tot het laten maken van een fluitschip te Hoorn. Het schip moest ‘130 voet lang worden, 28½ voet wijt en 13½ voet hol int Ruijm’. 
Bron: Archief notaris Versteveren uit Edam, Waterlands Archief

24 mei 1546: De doopsgezinde Edammers Dirk Pietersz Smuel en Jacob de Geldersman worden op de Dam in Amsterdam als ketters verbrand. Ze waren vanwege hun geloofsopvattingen op 12 maart in Edam gearresteerd. Ze hadden bekend geen geloof te hechten aan het katholieke sacrament van de eucharistie.
Bron: Ben Speet, Edam, Duizend jaar geschiedenis van een stad, Waterlands Archief

25 mei 1929: Stratenschouw in Broek in Waterland. Twee maal per jaar waren de inwoners van Broek verplicht een gedeelte van de straat te reinigen. Er werd gewied, geschrobd en de voegen ingeveegd met fijn zand. Burgemeester, wethouders en de veldwachter verrichtten de schouw.
Bron: De Waterlander, Waterlands Archief

(26 mei valt op zondag)

27 mei 1962: Feest bij Albert Heijn. De grutter van toen bestond 75 jaar. De eerste echte eigen winkel van Albert stond in Purmerend. Het feest werd niet alleen met aanbiedingen gevierd maar ook met cadeautjes voor alle 75-jarigen en baby’s die 27 mei 1962 werden geboren.
Bron: Nieuwe Noordhollandse Courant, Waterlands Archief

28 mei 1310: Graaf Willem van Holland geeft zijn broer Jan van Beaumont de opbrengst van de pacht van ‘een stuck lants, liggende in de Zevenvanck (Zeevang), die men heet den Katwoude’. Het is de oudste vermelding van het dorp Katwoude en de pacht bracht 300 pond per jaar op. 
Bron: Chr. de Bont en G.H. Keunen, Katwoude, Waterlands Archief

29 mei 1793: Edam, eerste begrafenis op de Joodse begraafplaats te Edam. De toestemming aan ‘de leden van de Hoogduitsche Joodse Natie’ om bij de Oosterpoort een ‘kerkhof’ in te richten was door het stadsbestuur op 27 juli 1792 gegeven.
Bron: F. Schoonheim, De Joodse Gemeente van Edam, 1779-1886, Waterlands Archief

30 mei 1574: Bij Wormer en Purmerend worden verrassingsaanvallen van Spaanse troepen afgeslagen door de geuzen, zoals de opstandelingen van Willem van Oranje genoemd werden. Geuzenaanvoerder Sonoy beloonde zijn mannen met extra soldij en een vrije dag na Pinksteren. Zo ontstond Pinksterdrie.
Bron: Jaap Haag, Wapens spreken, wapens zwijgen, Waterlands Archief

31 mei 1989: In Ilpendam is kunstschilder Bob Immink (geboren in 1937 te Amsterdam) overleden. Deze gedreven kunstenaar stond onder andere bekend om zijn strak weergegeven Waterlandse en Zaanse landschappen waarin wegen, sloten en stolpboerderijen vaak centraal staan. Immink liet een omvangrijk oeuvre na van aquarellen, olieverfschilderijen en zeefdrukken.
Bron: Nieuwe Noordhollandse Courant, Waterlands Archief

Terug naar Kroniek