Waterlands Archief - centrum voor regionaal historisch onderzoek

Kroniek van Waterland September

(1 september is een zondag) 

2 september 1936: Nachtelijke ‘veldslag’ te Landsmeer. Tal van inwoners gaven blijk van hun afkeer van de Nationaal-Socialistische Beweging (NSB) toen een groepje NSB-ers propagandamateriaal wilde verspreiden. In de late avonduren kwam het daarbij  tot vechtpartijen.
Bron: De Waterlander, 5 september 1936, Waterlands Archief.

3 september 1881: ‘Dijkgraaf en heemraden van den Schardam en Kuikendijk, brengen door deze ter kennisse, dat de passage voor Rijtuigen op den Etersheimer Kuikendijk van af den 7 tot en met den 9en September gesloten zal zijn’. Bericht van C. Kaaskoper namens Dijkgraaf en Heemraden en J.P.M. Oosterman als secretaris.
Bron: Purmerender Courant, Waterlands Archief.

4 september 1962:  Tijdens de Beemsterfeesten wordt na een vlaggenparade op het sportterrein de nieuwe Beemstervlag officieel in gebruik genomen. ’s Avonds vindt de première plaats van de revue ‘De Bloeiende Beemster’, geschreven door Henk Tol.
Bron: Nieuwe Kroniek van de Beemster, Waterlands Archief.

5 september 1930: Vlootschouw van honderden vissersschepen bij Enkhuizen. Voor het oog van de koningin voeren ook tal van botters en kwakken uit Marken en Volendam (zo’n 100) voorbij. De naderende afsluiting van de Zuiderzee (1932) gaf dit feest een treurige ondertoon. 
Bron: Purmerender Courant, Waterlands Archief.

6 september 2011: Oordeel van het Gerechtshof Amsterdam inzake het hoofddoekverbod van het rooms-katholieke Don Bosco College te Volendam. Volgens de Commissie Gelijke Behandeling maakte de school een verboden onderscheid op grond van godsdienst. Het Hof  oordeelde echter dat de school in haar recht stond. 
Bron: Noordhollands Dagblad - Dagblad Waterland, 7 september 2011, Waterlands Archief.

7 september 1820: Om elf minuten voor 2 uur ’s middags begint een ringvormige zonsverduistering, die Purmerend een half uur later in duisternis hulde. Van de zon bleef slechts een smalle ring zichtbaar, terwijl tegelijk enkele sterren te zien waren.
Bron: G. van Sandwijk, Kroniek van Purmerend, Waterlands Archief.

(8 september is een zondag)

9 september 1937: W. Porte, voorzitter van het op 21 april 1936 opgerichte Historisch Genootschap Jan Adriaansz Leeghwater, opent het nieuwe Beemstermuseum in Middenbeemster. Gevestigd in een vroegere ziekenbarak, voor ƒ 200,- door architect Jaap Molenaar verbouwd. De eerste twee dagen trekt het museum al 500 bezoekers.
Bron: Beemster Kroniek, Waterlands Archief.

10 september 1924: Bij gortpellerij Mercurius te Wormer is een grote staking gaande, waartoe door 104 van de 106 personeelsleden besloten was. Dit om een loonsverlaging ongedaan te maken. De staking zou liefst 177 dagen gaan duren.
Bron: Jisper en Wormer advertentieblad, 15 september 1924, Waterlands Archief.

11 september 1722: De Volendammers Dirk Pronk en Jan Simonsz Zeeman verklaren dat de uit Lille afkomstige Joan Christopher Hom junior in het ‘Burgerweeshuijs verscheydene kinderen die met swaren axsidenten aan en inde oogen waaren besogt (door Godts goedtheijt en hulp) heeft geneesen en volkoomen herstelt’.
Bron: Notarieel Archief, notaris Pieter Klaasz Dekker, Waterlands Archief.

12 september: 1883:  Aan de Beemster Ringdijk, tussen Oudendijk en Beets, vindt een publieke verkoop plaats van een partij timmer- en brandhout, oude stenen, dakriet en ander materiaal. Het was afkomstig van afgebroken molens, die toen werden vervangen door stoomgemalen. 
Bron: Purmerender Courant, 9 september 1883, Waterlands Archief.

13 september 1823: Purmerendse Margaretha van Hesselingen, vrouw van Frederik Gedeking bevalt ‘van drie welgeschapene dochters, waarvan ééne dood geboren en de twee andere kort na de geboorte zijn overleden’. In 1820 was zij bevallen van een dochter met één arm ‘welke nog 12 jaren is oud geworden’.
Bron: G. van Sandwijk, Kroniek van Purmerend, Waterlands Archief.

14 september 1572: Op het raadhuis van Ransdorp sluiten de dorpen Ilpendam, Broek in Waterland, Zunderdorp, Landsmeer, Purmerland en Ransdorp het Waterlands Verbond. Om een inval van Spaanse troepen af te kunnen weren werd besloten tot de bouw van twee schansen.
Bron: P. Huurdeman, Waterland door de eeuwen heen, Waterlands Archief.

(15 september is een zondag) 

16 september 1972: Marktstad-Popconcert in de Veilinghal te Purmerend. Voor ƒ 10,- kon de bezoeker de hele dag genieten van optredens door The Left Side, The Dizzy Man’s Band, Gold Feet, The Sandy Coast, Country Fair en The Radio Noordzee Drive-in-Discotheek. Grote publiekstrekker was Earth and Fire.
Bron: Nieuwe Noord-Hollandse Courant, Waterlands Archief. 

17 september 1834. Cornelis Prijs wordt gehuldigd bij zijn vijftig jarig jubileum als molenbaas over de twaalf watermolens in de Wormer. Het was vooral dankzij hem dat de oude schepradmolens tussen 1810 en 1837 door effectievere vijzelmolens werden vervangen.
Bron: G. van Sandwijk, Kroniek van Purmerend, Waterlands Archief.

18 september 1878: Kastelein Klok te Wijde Wormer organiseert een harddraverij, bestemd voor ‘paarden uit de Gemeente, welke nimmer een Prijs of Premie gewonnen hebben’. Aan de wedstrijd ging een keuring ter plekke vooraf. Na afloop van het festijn stond nog een bal op het programma.

Bron: Purmerender Courant,
Waterlands Archief.

19 september 1913: Waterland viert op grote schaal 100 jaar Onafhankelijkheid. Onder andere in Purmerland met fanfaremuziek van de torentrans, een grote optocht met versierde rijtuigen, ruiters te paard en rijwielen. Verder wedstrijden voor de jeugd en ’s avonds in de feesttent een programma met ‘muziek en komiek’.
Bron: Schuitemakers Purmerender Courant, Waterlands Archief.

20 september 1959: Landelijke bekendheid voor de Kwadijker kerk. Honderden belangstellenden wonen de bevestiging door predikant Klein Wassink van mejuffrouw I.C. Jansen als eerste vrouwelijke predikant binnen de Nederlands Hervormde Gemeente bij. Ze nam in mei 1971 afscheid van de Zeevangsgemeenten. Toen in een overvolle Oosthuizer kerk.
Bron: Nieuwe Noord-Hollandse Courant, Waterlands Archief.

21 sept. 1292: Heer Gerrit van Heemskerck geeft aan de ingezetenen van Luttik (=klein)-Oosthuizen en van Drei het recht de vierschaar te spannen (recht te spreken). Met hemzelf of zijn plaatsvervanger als rechter. Het is de oudste vermelding van Oosthuizen als heerlijkheid.
Bron: Helga Danner, Oosthuizen. Een Heerlijkheid in de Zeevang (1292-1863), Waterlands Archief.

(22 september is een zondag) 

23 september 1978: Op de Purmerender Kaasmarkt succesvol poppenfestijn met twee poppenkasten. In één daarvan gaven kinderen met hun al dan niet zelfgemaakte poppen voorstellingen. Ook de regionale première van voorstelling De Vogelman van poppenspeler Hinderik de Groot in de Koepelkerk. Een draaiorgel zorgde voor de muzikale omlijsting.
Bron: Nieuwe Noord-Hollandse Courant, Waterlands Archief.

24 september 1963: Vijftig jaar geleden werd in de ambtswoning van de burgemeester van Kwadijk de Contactgroep Oud-Quadyck opgericht; het latere Oudheidkundig genootschap Oud-Quadyck. Initiatiefnemer was Chr. Lenstra. Het eerste bestuur bestond uit burgemeester Chr. Moll, Chr. Lenstra, A. van der Ben, A. Medemblik en F. Merhtens.
Bron: Nieuwe Noord-Hollandse Courant, Waterlands Archief.

25 september 1845: Toestemming aan Van Gelder Zonen om in de molen De Eendragt te Wormer twee stoommachines te plaatsen. Een voor de papiermachine (5 PK) en een voor de aandrijving van twee maalbakken (10 PK). Het begin van Wormers grootste fabriek. 
Bron: Archief Papierfabriek Van Gelder Zonen, Waterlands Archief.

26 september 1573: Spaanse troepen steken de kerk van Broek in Waterland in brand. Tijdens hun beleg van Alkmaar gingen de Spanjaarden ook in Waterland tot de aanval over. Landsmeer, Zunderdorp en Broek in Waterland werden bezet maar veel verder zouden ze niet komen.
Bron: A.P. Bruigom, Waterland, getekend door Cornelis Schoon (1719-1778), Waterlands Archief.

27 september 1509: Drama in Schardam. Een pas aangelegde dijk werd door wateroverlast vernield, een stuk dijk spoelde weg. Het ongeluk eiste negen mensenlevens. De herhaaldelijke stormwinden en watervloeden beletten spoedig herstel van de ontstane gaten in de zeedijk. Het overstroomde gebied stond twee jaar onder water.
Bron: G. van Sandwijk, Kroniek van Purmerend, Waterlands Archief.

28 september 1595: Jan Dignumsz uit Kwadijk, schipper van één van de vier schepen van de eerste Nederlandse schipvaart naar Indië overlijdt voor de kust van Madagaskar aan scheurbuik. Hij werd met andere bemanningsleden begraven op het eilandje Hollands Kerkhof.
Bron: J.C. Mollema, De eerste schipvaart der Hollanders naar Oost-Indië, Waterlands Archief.

(29 september is een zondag) 

Zaterdag 30 september 1911. Een storm op die avond en nacht richt veel schade aan. In Volendam werd het badhuis van hotel Spaander weggeslagen terwijl in de haven een botter zonk. In Edam zijn op de vestingwerken in totaal 19 bomen omgewaaid of afgebroken.
Bron: Purmerender Courant, 4 oktober 1911, Waterlands Archief.

Terug naar Kroniek