Waterlands Archief - centrum voor regionaal historisch onderzoek

Veel gestelde vragen

     > Over de website
     > Voorouders / Genealogie
     > Huizen en gebouwen / Bouwdossiers / Kadaster
     > Archieven en documentatie
     > Afbeelding en kaarten /  Beeldbank
     > Boeken en tijdschriften / Bibliotheek
     > Historische kranten
     > Bezoek aan de studiezaal
     > Overige onderwerpen
 

Over de website

  • Ik vind de website moeilijk leesbaar. Hoe kan ik inzoomen?

    • Als u de control knop op uw toetsenbord ingedrukt houdt en tegelijkertijd scrollt met uw muis, kunt u eenvoudig in- en uitzoomen, en de instelling kiezen die u prettig vindt. Of gebruik ctrl+ (control en plus) of ctrl- (control en min).

  • Hoe kan ik zoeken in de veel geraadpleegde bronnen van het Waterlands Archief?

    • U Kunt:
         1. Zoeken in de zes bronnen afzonderlijk, met afzonderlijke zoekschermen op Voorouders, Huizen en gebouwen,
             Archieven en documentatie, Afbeeldingen en kaarten, Boeken en tijdschriften, Kranten;
         2. Zoeken door alles (donkerblauwe balk), hiermee zoekt u in de zes bronnen plus de website-artikelen. U krijgt
             de resultaten per bron afzonderlijk gepresenteerd.

Voorouders / Genealogie

  • Welke genealogische bronnen zijn beschikbaar?

    • Voor een schematisch overzicht per plaats: zie hier

      Veel bronnen in het Waterlands Archief zijn te gebruiken om te zoeken naar namen van en gegevens over voorouders. De meest gevraagde ‘genealogische’ bronnen zijn digitaal beschikbaar, zoals Bevolkingsregisters en Doop-, trouw en begraafregisters.
      Andere delen van notarieel archief en burgerlijke stand zijn in de studiezaal (of elders op internet) te doorzoeken.
      Ook andere bronnen, zoals volkstellingsregisters, belastingkohieren, kerk-, weeskamer- en oud notariële archieven, kunt u in de studiezaal aanvragen en inzien. Zij bevatten vaak een schat aan namen en aanvullende informatie, maar zijn vanwege het verouderde handschrift vaak niet gemakkelijk te lezen.

  • Welke akten van de Burgerlijke Stand kan ik in de studiezaal inzien, en hoe kan ik ze aanvragen?

    • Voor een schematisch overzicht van de akten van de Burgerlijke Stand, zie hier

  • Kan iedereen zijn voorouders vinden bij het Waterlands Archief?

    • Alleen als uw voorouders op enig moment in hun leven in een van de Waterlandse steden of dorpen geregistreerd zijn geweest of een van de kranten hebben gehaald, bestaat de kans hun namen aan te treffen. Houd u rekening met de vele spellingsvarianten die vroeger gangbaar waren!
  • Hoe begin ik het onderzoek naar mijn voorouders?

    • Om succes te kunnen hebben met het voorouderonderzoek bij het Waterlands Archief is het noodzakelijk dat dat uw verwanten in één van de (voormalige) Waterlandse gemeenten ingeschreven hebben gestaan. Aangezien de meest recente vermeldingen in de archieven uit de jaren 1940-1950 stammen, is het aan te bevelen om eerst zoveel mogelijk 'recente' gegevens over uw familie te verzamelen voor u met het archiefonderzoek begint. Zoals (complete) namen van ouders (en hun broers/zussen) en grootouders, data en plaatsen van geboorte, huwelijk en eventueel overlijden, adresgegevens. 
  • Wat vind ik in notariële archieven?

    • Notarissen stellen in akten rechtsovereenkomsten op, vaak met betrekking tot:
           - Families en personen (huwelijksvoorwaarden, testamenten e.d.)
           - Zakelijke overeenkomsten (contracten, eigendomsovereenkomsten e.d.)
           - Rechtspersonen (statuten van organisaties e.d.)
      In oudere notariële archieven vindt men bovendien vele getuigenverklaringen (attestaties).
      De akten zijn gebundeld in protocollen en bevatten een schat aan historische informatie. In het Waterlands Archief worden notariële archieven bewaard vanaf 1575 tot 1935.
  • In welke genealogische bronnen kan ik op deze website zoeken op naam?

    • - De bevolkingsregisters van de Waterlandse gemeenten van ca. 1850 tot ca. 1940
      - Het ‘nieuw’ notarieel archief van Purmerend na 1843. Het invoerproject loopt nog, waardoor steeds nieuwe jaren gepubliceerd worden.
  • In welke genealogische bronnen kan ik op deze website bladeren?

    • - De bevolkingsregisters van de Waterlandse gemeenten van ca. 1850 tot ca. 1940
      - Het ‘nieuw’ notarieel archief van Purmerend na 1843
      - De doop-, trouw- en begraafregisters van de Waterlandse kerken tot 1811
      - De burgerlijke stand van Purmerend, alleen huwelijken 1923-1936 en overlijden 1923-1959. De burgerlijke stand van overige Waterlandse gemeenten en van de overige jaren van Purmerend is in de studiezaal op microfiche doorzoekbaar. De burgerlijke stand is tevens op andere websites te doorzoeken, zoals www.wiewaswie.nl (deze website staat geheel los van het Waterlands Archief).
  • Hoe kan ik een gevonden akte downloaden of printen?

    • Klik op het selectietool links onderaan het scherm van de akte. Klik en sleep om het gedeelte te markeren dat u wilt downloaden of printen. Laat de muis los en kies Bevestigen. U kunt de selectie downloaden als JPEG of PDF, en dan opslaan op uw computer of direct printen.
  • Mag ik scans uit de genealogische bronnen van het Waterlands Archief gebruiken voor publicatie?

    • Het staat u vrij om afbeeldingen van bevolkingsregisters, notariële akten e.d. van onze website te gebruiken voor uw publicaties. Wel verzoeken wij u als bron van de gebruikte afbeelding(en) te vermelden: Waterlands Archief te Purmerend.

Huizen en gebouwen / Bouwdossiers / Kadaster

  • Heeft het Waterlands Archief een bouwtekening van mijn huis? Oftewel: welke bouwvergunningen zijn aan het Waterlands Archief overgedragen?

    • Of van een bepaald adres een bouwdossier bouwvergunning met –tekeningen) aanwezig is, kunt u opzoeken in het zoekscherm op Huizen en gebouwen op deze website. Maak gebruik van Uitgebreid zoeken. Mogelijke problemen waarop u kunt stuiten:
      Vaak ontbreekt in dossiers van voor 1940 het huisnummer of is er een afwijkende (wijk– en) huisnummering. Als u een bepaald huisnummer niet vindt, probeer het dan opnieuw met het leeg laten van het huisnummerveld. Of probeer te zoeken met het kadastraal nummer (geschreven als A/2125) of naam van de aanvrager (indien bekend). De datum die genoemd wordt is de datum waarop de gemeente de bouwvergunning heeft verleend; vaak ligt dit voor het bouwjaar van de woning.
      Grotere bouwprojecten in nieuwbouwwijken worden vaak bij meerdere straatnamen vermeld, en met huisnummers van/tot. Zoeken onder straatnamen in de buurt van de gezochte woning en met leeg laten van het huisnummerveld geeft het meeste kans op succes.
      Soms staat de straatnaam niet in het veld Straatnaam maar in de omschrijving onder Bouwwerk. Vul dan de straatnaam (zonder huisnummer) in onder Alle velden, om de kans op succes te vergroten.

      In het Bouwvergunningenoverzicht kunt u opzoeken van welke periodes de gemeenten hun bouwdossiers hebben overgedragen aan het Waterlands Archief.

  • Kan ik de bouwtekening ook digitaal inzien?

    • Nee, de bouwtekeningen zijn (nog) niet gedigitaliseerd. U kunt wel online opzoeken of van een woning een bouwdossier aanwezig is (zie hierboven), zodat u hopelijk niet voor niets komt.
      Voor het inzien van de bouwtekening(en) kunt u langskomen in de studiezaal van het Waterlands Archief; u hoeft hiervoor geen afspraak te maken.
  • Kan ik telefonisch of per e-mail een kopie van een bouwtekeningen bestellen?

    • Nee, dat is niet mogelijk. Vaak zijn de dossiers ingewikkeld en zitten er veel verschillende soorten bouwtekeningen in. U kunt wel online opzoeken of van een woning een bouwdossier aanwezig is (zie het antwoord op de eerste vraag onder Huizen en gebouwen). U moet dus langskomen in de studiezaal van het Waterlands Archief om te beoordelen van welke bouwtekeningen u eventueel kopieën wilt laten maken.
  • Wat kosten kopieën van bouwtekeningen?

    • Bouwtekeningen zijn vaak groot en kwetsbaar. Daarom laten wij de tekeningen op een speciale machine scannen of kopiëren en opvouwen. Dit gaat op bestelling; de wachttijd is maximaal een week (maar vaak korter). De startkosten per opdracht zijn € 10,00 plus de kopieerkosten van € 10,00 per stuk, of de scankosten van € 7,50 per stuk. Zie voor verdere afhandelingskosten onze Tarievenlijst.
  • Heeft het Waterlands Archief ook archief van het kadaster?

    • Er is een actuele inventaris van het Kadastraal archief van het Waterlands Archief: klik hier. Deze inventaris is nog niet verwerkt in het archievenoverzicht. 

    • De kadastrale leggers en kaarten die de Waterlandse gemeenten vroeger gebruikten voor de eigendomsadministratie binnen de gemeentegrenzen (o.a. in verband met de inning van onroerend goedbelasting), zijn met de gemeentearchieven overgedragen aan het Waterlands Archief en kunnen nu dus worden gebruikt voor huizenonderzoek. Een deel van de kadastrale kaarten is via deze website te bekijken onder Afbeeldingen en kaarten. De kadastrale leggers kunt u in de studiezaal van het Waterlands Archief inzien. Online kunt u zich voorbereiden op verder onderzoek door het lezen van deze handleiding (PDF). Ook kunt u de website van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed bezoeken (deze website staat geheel los van het Waterlands Archief). Voor recente kadastrale gegevens moet u zich uiteraard wenden tot de dienst Kadaster.

Archieven en documentatie

  • Kan ik de archiefstukken online inzien?

    • Nee, alleen veelgevraagde bronnen zijn gedigitaliseerd, zoals foto’s, kaarten, kranten, bevolkingsregisters, enz. Andere archiefstukken kunt u in de studiezaal aanvragen en inzien.
      Van de bij het Waterlands Archief aanwezige archieven van gemeenten, waterschappen, kerken en andere particulieren kunt u wel de aanwezige inventarissen en plaatsingslijsten online doorzoeken.
      Dit doet u via vrij zoeken in de archieven of systematisch zoeken in de archieven
  • Kan ik van alle archieven de inventaris doorzoeken?

    • Nee, helaas is nog niet van ieder archief een inventaris of plaatsingslijst beschikbaar. Er wordt hard gewerkt aan het toegankelijk maken van al het aanwezige archief- en documentatiemateriaal van het Waterlands Archief. Als er geen inventaris aanwezig is, staat dat vermeld in het zoekresultaat van het zoeken in Archieven en documentatie. Het archief is dan niet toegankelijk.

Afbeelding en kaarten / Beeldbank

  • Hoe kan ik het beste zoeken naar een afbeelding of kaart uit de collectie van het Waterlands Archief?

    • Vul eerst het blauwe zoekscherm 'Zoeken naar afbeeldingen' in. Geef daar een (of meerdere) zoekterm(en) op. Geef eventueel een datum of periode op, maar dit is niet noodzakelijk (zie ook hieronder).
      Druk vervolgens op de blauw/groene zoek-knop.
      Als u teveel zoekresultaten krijgt, kunt u daarna eventueel een of meerdere filters kiezen om dit aantal te verkleinen. Let op: dit kan ook nadelen hebben! Als u filtert op periode, zult u de afbeeldingen die nog niet beschreven zijn, niet vinden! Deze vindt u meestal juist wel als u filtert op rubriek of plaats.
  • Ik vind veel minder afbeeldingen dan ik zou verwachten. Waar kan dat aan liggen?

    • De beeldbank van het Waterlands Archief bevat een kleine 50.000 afbeeldingen. Helaas zijn nog lang niet alle afbeeldingen beschreven, d.w.z. voorzien van een omschrijving van wat er op de afbeelding te zien is. In veel gevallen zijn alleen een of meerdere rubrieken en subrubriek toegekend, maar geen jaartal of omschrijving. Dat houdt in dat de afbeelding NIET gevonden wordt als u filtert op jaartal, plaats en/of uiterlijke vorm. Als u weinig zoekresultaat heeft, zou u opnieuw kunnen zoeken zonder zoektermen in te geven, en zonder filters te plaatsen. Alleen eventueel Rubriek en Subrubriek kiezen, om het aantal treffers te verminderen.
  • Kan ik downloads/afdrukken bestellen van de online foto’s en kaarten van het Waterlands Archief?

    • Ja, van de afbeeldingen die u vindt onder Afbeeldingen en kaarten (‘de Beeldbank’) op deze website kunt u downloads en afdrukken bestellen. Dit doet u door te klikken op het winkelwagentje dat onder de afbeelding staat.
      Als er geen winkelwagentje-pictogram onder de afbeelding staat, kan de afbeelding niet besteld worden. Dit kan te maken hebben met auteursrechten van de vervaardiger.
  • Mag ik afbeeldingen uit de beeldbank van het Waterlands Archief gebruiken voor mijn publicatie?

    • U mag een (hoge resolutie download van een) afbeelding uit de beeldbank van het Waterlands Archief eenmalig voor eigen gebruik aanwenden. Voor publicatiedoeleinden wordt een publicatievergoeding geheven, afhankelijk van de oplage van uw publicatie.
      De publicatievergoeding van het Waterlands Archief, per afbeelding/download:
        - eenmalig voor eigen gebruik  €   0,00
        - tot 500 exemplaren                    € 15,00
        - van 500 tot 3000 exemplaren € 30,00
        - 3000 exemplaren en meer       € 45,00
      De publicatievergoeding worden geheven tijdens het besteltraject in de webwinkel op de Beeldbank, als u hoge resolutie download(s) van afbeeldingen bestelt.

      Tevens verzoeken wij u als bron van de gebruikte afbeelding(en) te vermelden: Waterlands Archief te Purmerend.

Boeken en tijdschriften / Bibliotheek

  • Kan ik boeken/tijdschriften uit de bibliotheek van het Waterlands Archief lenen?

    • Nee, u kunt de boeken/tijdschiften in onze bibliotheek niet lenen. U kunt de titels online opzoeken en in de studiezaal aanvragen en inzien.
      Wel kunt u een deel van de collectie lenen in Waterland Toen en Nu, het gezamenlijk informatiepunt van Waterlands Archief en Bibliotheek Waterland (in de hoofdvestiging Purmerend). U dient lid te zijn van Bibliotheek Waterland om boeken te kunnen lenen.
  • Hoe kan ik een tijdschrift selecteren?

    • De tijdschriften in de bibliotheek van het Waterlands Archief zijn gemarkeerd met de toevoeging TS. Door TS in te vullen in het zoekscherm bij Boeken en tijdschriften, krijgt u alle aanwezige titels te zien. Ook kunt u het Tijdschriftenoverzicht (PDF) bekijken.

Historische kranten

  • Zijn alle kranten van het Waterlands Archief online te doorzoeken?

    • Nee, naast de kranten die zijn gedigitaliseerd bezit het Waterlands Archief nog een heel aantal kranten. Voor een overzicht van alle kranten die aanwezig zijn bij het Waterlands Archief klikt u op het Krantenoverzicht.
      De jaargangen van het NNC (Nieuwe Noordhollandse Courant), later Noordhollands Dagblad, van 1945 tot en met 2002, kunt u wel digitaal doorzoeken, maar alleen in de studiezaal van het Waterlands Archief. Van latere jaargangen kunt u de originelen aanvragen en inzien.
      Ook van de overige, niet-gedigitaliseerde kranten kunt u de originelen in de studiezaal aanvragen en inzien.
  • Ik krijg veel minder zoekresultaten dan ik zou verwachten. Wat kan er aan de hand zijn?

    • Houdt u rekening met de verouderde spelling in de vaak zeer oude kranten die u doorzoekt. Voor de Tweede Wereldoorlog spelde men bijvoorbeeld ‘kopen’ als ‘koopen’, ‘mens’ als ‘mensch’. Ook kunnen er leesfouten optreden door vlekken op- of scheuren in de kwetsbare krantenpagina’s. Dat u iets niet vindt, wil niet altijd zeggen dat het niet in de krant heeft gestaan… Probeert u verschillende spellingsvarianten en ‘wildcards’ uit.
  • Hoe kan ik een stuk uit de krant downloaden of printen?

    • Klik op het 'schaartje' (selectietool) links onderaan het scherm met het krantenartikel. Klik en sleep om het gedeelte te markeren dat u wilt downloaden of printen. Laat de muis los en kies Bevestigen. U kunt de selectie downloaden als JPEG of PDF, en dan opslaan op uw computer of direct printen.
  • Kan ik stukken uit de kranten gebruiken voor publicatie?

    • Het staat u vrij om delen uit de kranten op onze website te gebruiken voor publicaties. Wel verzoeken wij u als bron van de gebruikte afbeelding(en) te vermelden: Waterlands Archief te Purmerend.

Bezoek aan de studiezaal

  • Moet ik een afspraak maken om het Waterlands Archief te bezoeken?

    • Nee, u kunt tijdens openingstijden zo binnenlopen in de studiezaal. Wel moet u zich de eerste keer bij de balie laten inschrijven als bezoeker en vervolgens bij ieder bezoek even laten registreren.
  • Kan ik van tevoren al archiefstukken aanvragen?

    • Het is (nog) niet mogelijk om van huis uit archiefstukken aan te vragen; dit kan alleen in de studiezaal van het Waterlands Archief. Wel kunt u uw bezoek zodanig voorbereiden dat u de door u gewenste archiefstukken vast online opzoekt en archief- en inventarisnummers noteert; dan gaat het aanvragen van de stukken des te gemakkelijker en kunt u uw onderzoek snel beginnen.
  • Wat moet/mag ik meenemen als ik de studiezaal bezoek?

    • Bij het eerste bezoek neemt u een legitimatiebewijs mee. In de studiezaal neemt alleen een potlood en een schrijfblok mee, en eventueel een laptop (zonder tas) en/of camera. Uw mobiele telefoon graag uitschakelen. Zie verder onze huisregels. (link naar huisregels, staan onder Studiezaal)
  • Krijg ik hulp als ik onderzoek kom doen in de studiezaal?

    • U doet het onderzoek in de studiezaal in principe zelf. De medewerker in de studiezaal zal u zo nodig wel proberen advies te geven.
  • Wat kost het inzien van archiefstukken bij het Waterlands Archief?

    • Het inzien van archiefstukken in de studiezaal is geheel kosteloos. Voor kopieën of andere diensten geldt de Tarievenlijst.
  • Mag ik zelf foto’s maken van archiefstukken?

    • Ja, als u wilt kunt u foto’s maken (zonder flits) van archiefstukken voor eigen gebruik (niet voor publicatie). Een en ander altijd in overleg met de medewerker in de studiezaal.
  • Kan ik op verzoek archiefstukken laten digitaliseren?

    • Het Waterlands Archief kent helaas nog geen ‘scanning on demand’. Wel is het Waterlands Archief bezig met het onderzoeken van de mogelijkheden en het voorbereiden van deze service.

Overige onderwerpen

  • Kan ik archiefstukken of foto’s aan het Waterlands Archief schenken of in bewaring geven?

    • Het kan zijn dat de foto’s of archiefstukken die u heeft, passen bij (of juist ontbreken in) de collectie van het Waterlands Archief. Als u denkt aan het schenken of in bewaring geven van uw materiaal, neem dan vrijblijvend contact op met het Waterlands Archief, tel. 0299-411530, of stuur een Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. .
  • Ik moet voor school een profielwerkstuk of scriptie schrijven. Hoe vind ik (informatie over) een onderwerp uit de Waterlandse geschiedenis?

    • Je hebt interesse in de geschiedenis van (een van de plaatsen in) Waterland en wilt een (profiel)werkstuk schrijven. Het Waterlands Archief heeft een gids geschreven met informatie over archiefonderzoek en suggesties voor (profiel)werkstukken. Je kunt de onderzoeksgids hier gratis downloaden.
      Als je meer wilt weten, stuur ons een Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.  met je vraag.
  • Kan ik vrijwilliger worden bij het Waterlands Archief?

    • Er is nog veel te doen bij het Waterlands Archief: beschrijven van foto’s, prenten en kaarten, invoeren van namen uit de bevolkingsregisters en notariële archieven in de voorouder-database, enz. Dat kunnen de vaste krachten van het Waterlands Archief niet allemaal alleen.
      Als u er voor voelt om een of enkele dagdelen per week actief te zijn voor het Archief, stuurt u dan een e-mail ter attentie van de directeur/archivaris, mevr. F.E. Brouwer, met uw sollicitatie.
      Het werk kunt u thuis uitvoeren op uw eigen computer.