Zoeken door alles
Zoeken door alles

Wat hield Edam bezig in 1876?

Bijlagen bij de gemeenteraadsnotulen worden toegankelijk

Het is 1876. In Edam heerst een tyfus-epidemie. Bezorgde omwonenden verzoeken de gemeenteraad om de stinkende vuilniskuil op het Oorgat, waarin al jarenlang "straatvuil, drek uit goten, stro uit haveloze boedel en baggerspecie" opgeslagen wordt, dicht te gooien. Het aantal zieken en doden in de buurt van de belt is beduidend hoger dan in de rest van Edam. Het is niet voor het eerst dat zij dit verzoek doen: ook in 1872 richtten bewoners van het Oorgat een verzoek aan de gemeenteraad om "de mestkuil wegens faecalische stoffen te verplaatsen"
Ook bij de aanlegplaats voor de jaagschuit naar Hoorn leidde stank (door rottend kroos en vuilnis) tot aktie: de pas ingestelde Gezondheidscommissie verzocht de gemeenteraad het vuil te laten verwijderen. Ook hier speelde de angst voor ziekteverwekkers een rol. 

Deze en veel meer brieven aan de gemeenteraad van Edam kunnen nu gemakkelijker worden teruggevonden. Door de inzet van onze vrijwilligster Guusje Bakker-Wolff kunnen in de inventaris van het archief ook inhoudelijke onderwerpen gevonden worden, voor zover het de bijlagen bij de gemeenteraadsnotulen betreft. Ook uitgaande stukken van de gemeente(raad) aan diverse instanties zijn nu beter te vinden.

De (handgeschreven) bijlagen bij de gemeenteraadsvergaderingen zijn niet gedigitaliseerd, maar de inhoud wordt kort omschreven in de inventaris. U kunt de originele stukken via de website opvragen en inzien in de studiezaal.
De bijlagen bij de notulen van de jaren 1860 (inventarisnummer 92) tot en met 1876 (inventarisnummer 108) zijn nu nader toegankelijk gemaakt. Doel is niet een complete en archivistisch verantwoorde ontsluiting te maken, maar een handrijking voor nader onderzoek. Deze bron blijft anders onzichtbaar, maar biedt eigenlijk tal van aanknopingspunten voor naspeuringen in de lokale geschiedenis.

Meer items uit 1876
De gemeenteraad van Purmerend pleit er bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken voor de nieuw aan te leggen spoorlijn door Noord-Holland aan te passen, zodat het geplande station bij Purmerend aan de oost- of zuidoostzijde van de stad wordt gevestigd. De raad van Edam ondersteunt dit verzoek met een brief aan de minister van Binnenlandse Zaken vurig, omdat Edam daarmee ook veel beter bereikbaar werd. Zoals geschiedt. Hoe de raad van bijvoorbeeld Beemster naar dit voorstel (waardoor zij benadeeld werd) keek, moet nog worden onderzocht.

De gemeenteraad van Edam maakt bezwaar bij de Tweede Kamer tegen de voorgenomen opheffing van het Kantongerecht in Edam en noemt tal van argumenten. Dit zal tevergeefs blijken: de gemeenteraad kan de opheffing niet tegenhouden. De raad ondersteunt ook het bezwaar dat de gemeente Hoorn maakt tegen de voorgenomen sluiting van de Arrondissementsrechtbank aldaar. Als Edammers voortaan in Haarlem naar de rechtbank zouden moeten, zou dat zoveel reistijd kosten dat ze nieteens in één dag op en neer zouden kunnen.

Er wordt een nieuw verzoek ingediend voor het oprichten van een bewaarschool, door tientallen burgers ondertekend. Een eerder verzoek was afgewezen. 

Met dank aan onze vrijwilligster! Vrijwilligers zijn broodnodig bij het nader toegankelijk van archiefmateriaal. 

0652   Stad- en Gemeente Edam, 1814 - 1929:
Inventarisnummer 108: Bijlagen bij de notulen en aan de raad toegezonden stukken, 1876. Uit de serie: Bijlagen bij de notulen en aan de raad toegezonden stukken 1851 - 1926 (inventarisnrs. 83-158)