Zoeken door alles
Zoeken door alles

De geschiedenis van het Jodendom in Waterland

Nieuw thema in geschiedenislokaal

Het werkboekje

Door de eeuwen heen woonden regelmatig Joden in onze omgeving. In Edam en Monnickendam ontstonden Joodse gemeenten met eigen synagogen en begraafplaatsen terwijl de Purmerender Joden wel een eigen (huis-)synagoge hadden, maar geen begraafplaats. Op www.geschiedenislokaalwaterland.nl, het digitale bronnenplatform voor het onderwijs, is als nieuw thema ‘Jodendom in Waterland’ opgenomen. Het thema is gevuld met een keur aan bronnen met betrekking tot de regionale geschiedenis van het Jodendom, zie het thema in het geschiedenislokaal.

Daarnaast is op basis van het archief van de Joodse gemeente in Edam en in samenwerking met JSG Maimonides en de stichting Joods Verleden Edam een educatief programma ontwikkeld voor de bovenbouw van havo en vwo. Het programma bestaat uit een bezoek aan het Waterlands Archief in Purmerend en een wandelroute in Edam.

In het archief
Tijdens het bezoek aan het archief krijgen de leerlingen door middel van digitale opdrachten een indruk van de geschiedenis van de Joodse gemeente in Edam in de 18e en 19e eeuw. Ze maken niet alleen kennis met enkele families, maar krijgen ook een indruk van het dagelijks leven: waar beleden zij hun geloof, waar gingen hun kinderen naar school en hoe verdienden zij de kost. De opdrachten zijn er ook op gericht om de leerlingen kennis te laten maken met verschillende soorten bronnen die je in een archief kunt vinden, in dit geval bronnen uit het Waterlands Archief zoals het bevolkingsregister, het Oud-Rechterlijk Archief (ORA), bronnen uit het Gemeentearchief Edam en beeldmateriaal. Aan de orde komt ook typisch archief-jargon zoals de begrippen klapper en DTB. Ten slotte leren de leerlingen ook bronnen te beoordelen: welke bronnen zijn wel, of juist niet betrouwbaar voor historisch onderzoek?  Bij het bezoek aan het archief hoort een korte rondleiding door het depot waarbij originele stukken worden bekeken.

Wandeling
De wandeling ‘Wandelen langs Joodse geschiedenis Edam’ start bij de Joodse begraafplaats aan het Oorgat in Edam, eindigt in de Grote Kerkstraat en duurt ongeveer 1,5 uur. De route kan worden gelopen met behulp van het programma www.waterlandopdekaart.nl en is ook geschikt om op de mobiele telefoon te gebruiken.

Het programma is gratis, voor reserveren en/of vragen: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.