Zoeken door alles
Zoeken door alles

Boek "Broek en Waterland" ligt in de winkel

"Broekboek"  in de Broeker Kerk gepresenteerd

Het langverwachte boek over de geschiedenis van het dorp Broek en de regio Waterland ligt in de winkel! Op zaterdag 16 november werd dit boek op een zeer passende locatie aan het publiek gepresenteerd, te weten in de Broeker Kerk. 

Het boek is uitgekomen bij Uitgeverij Verloren en heeft als titel: Broek en Waterland. Regionale samenwerking en conflicten, 1282-1811. Deze publicatie is een initiatief van het Waterlands Archief, dat het oud-archief van Broek bewaart. Een team van ervaren historici werkt mee aan dit bijzondere project: Joost Cox, Fenna Brouwer, Corrie Boschma-Aarnoudse, Diederik Aten, en Jaap Haag.

Meer over de inhoud

Joost Cox plaatst het dorp Broek in regionaal en bestuurlijk perspectief en begint zijn verhaal in 1282. In dat jaar krijgt Floris V de heerlijkheid Waterland in handen van Jan Persijn. In de 15e eeuw krijgen de koppige Waterlanders het voortdurend aan de stok met hertog Filips van Bourgondië die het dan voor het zeggen heeft in Holland. Aan het eind van de 16e eeuw wordt er in Broek een vroedschap ingesteld, een bestuur dat bestond uit de rijkste en aanzienlijkste burgers van het dorp. 

Charter uit 1631 waarin de Staten van Holland aan het dorpsbestuur van Broek octrooi verlenen om een belasting op bier en wijn te heffen (Waterlands Archief, archiefnr. 0680: Broek in Waterland 1569-1813, inventarisnr.196)

De bijdrage van Fenna Brouwer gaat over de samenwerking van Broek en de andere vijf Waterlandse hoofddorpen in de Unie van Waterland tegen de baljuw. Deze maakte vanaf het einde van de 16e eeuw steeds vaker inbreuk op hun oude privileges. Met name de benoeming van de schouten in de dorpen was een steeds terugkerend twistpunt dat vooral baljuw Johan Teding van Berkhout in zijn voordeel wilde beslissen.  

Corrie Boschma-Aarnoudse kijkt naar de economische rivaliteit tussen Waterland en het machtige Amsterdam. Deze stad wilde vanaf het begin aan de scheepvaart van de Waterlandse dorpen inperken, al was de stad ook afhankelijk van Waterlandse zuivelproducten en diensten. Ook is er aandacht voor de problemen van de Waterlandse boeren op het gebied van de waterhuishouding en tot slot bestudeert zij het landbezit en de veehouderij in Broek in Waterland. De boeren hadden flink te lijden van de veepestepidemieën van de 18e eeuw. 

In de bijdrage van Diederik Aten staat de droogmaking van de drie Waterlandse meren centraal. Dat was een gezamenlijk project van Monnickendam, Ransdorp, Zuiderwoude en Broek. In 1628 vielen het Buiksloter-, Broeker- en Belmermeer droog. Monnickendam en de drie dorpen kwamen tijdens dit project in conflict met Edam en Purmerend. Beide steden zagen door het droogmaken van deze meren hun vaarroute naar Amsterdam in gevaar komen. Ook in het nieuwe Heemraadschap van de Drie Waterlandse Meren was niet alles pais en vree. Monnickendam en de drie dorpen hadden het bestuur in handen, terwijl de ingelanden, de investeerders, vooral van buiten Waterland kwamen, met name uit Amsterdam. Zij wilden meer zeggenschap krijgen. 

Jaap Haag, ten slotte, kijkt naar het krijgsgeweld waarmee de Waterlandse dorpen in de beginjaren van de Opstand te maken kregen. In 1572 sloot Broek met andere dorpen het Waterlands Verbond om zich tegen Spaanse aanvallen te kunnen verdedigen. Honderd jaar, in 1672, wordt de Republiek van alle kanten aangevallen door zijn vijanden. Haag laat zien dat dit als rampjaar bekend geworden hoofdstuk uit de Nederlandse geschiedenis ook zijn weerslag had op Broek en de regio. Zo werden in Broek en omliggende dorpen weerplichtige mannen onder de wapenen geroepen. Zij liepen wacht op de Waterlandse Zeedijk en hakten in de winter het ijs van de Zuiderzee stuk om een invasie van de Fransen te voorkomen. Die hebben uiteindelijk nooit een voet in Waterland gezet.

Waar is het boek te koop?

Directeur-archivaris Roland Bisscheroux overhandigt het eerste exemplaar van Broek en Waterland aan wethouder Astrid van den Weijenberg van gemeente Waterland. (Foto Gerrit Schepers)

Het boek is verkrijgbaar in de boekwinkel en in de studiezaal van het Waterlands Archief. 
Ook is deze publicatie, naar Broeker gewoonte, bij een aantal middenstanders in Broek en Monnickendam verkrijgbaar. En bovendien kunt u het online bestellen via Uitgeverij Verloren
Het luxe uitgevoerde boek telt 224 bladzijden en bevat bijna 100 kaarten, prenten, foto’s, documenten en tekeningen. De winkelprijs bedraagt € 26