Zoeken door alles
Zoeken door alles

Oud missaal diende als reparatiemateriaal

voor de blaasbalg van het Garrelsorgel

Lees wat hieraan vooraf ging, in het artikel: Bijzondere vondst in kerkarchief

Nader onderzoek van Jules Somers, vrijwilliger bij het Waterlands Archief, in het archief van de Hervormde Gemeente Purmerend, 1611-2007, heeft meer informatie verschaft over de bladzijden uit het 14e-eeuwse handgeschreven missaal waarover we eerder berichtten.

Het is de organist van de Hervormde Gemeente Purmerend, de heer A.W. Blokhuis, die in 1944 enkele bladen van het oude misboek opstuurt naar pater Kruitwagen, expert op het gebied van oude handschriften. Organist Blokhuis heeft de perkamenten bladen op een ongebruikelijke plek aangetroffen: met plakband vastgeplakt op de oude blaasbalg van het kerkorgel! Kennelijk had een voorganger er geen been in gezien om dat 'oud papier' een nuttige herbestemming te geven. Wellicht dacht deze: 'het is goede kwaliteit papier, en die liedjes zingen wij toch niet meer'.

Gelukkig heeft Blokhuis meer gevoel voor historische waarden. Hij haalt enkele bladen voorzichtig los, reinigt ze en stuurt ze naar de deskundige pater. Als dank voor zijn inzet mag deze twee bladzijden van het handschrift uitzoeken om te behouden. 

De Purmerender Oudheidkamer krijgt lucht van de kostbare vondst en wil deze waardevolle stukken graag in bezit krijgen. Zij verzoeken het college van kerkvoogden om de bladzijden van het missaal aan de Oudheidkamer te schenken als aanvulling op hun collectie 'interessante dingen uit kerk en weeshuis'. 

Organist Blokhuis verzet zich fel tegen dit idee; hij pleit ervoor dat de vellen worden ingelijst, zodat ze, met een vertaling ernaast, in de kerk kunnen worden opgehangen. De zaak wordt geschikt: de Oudheidkamer krijgt twee bladzijden in bruikleen.

Enkele jaren later, in 1957, benaderen de kerkvoogden de Rijksinspectie voor Roerende Monumenten. Tenslotte hebben we het hier over eind 14e-eeuwse handschriften, en waarschijnlijk de enige stukken die zijn overgebleven van de Rooms-Katholieke parochie in Purmerend van voor de reformatie. Wat zou de waarde van de missaal-fragmenten zijn? Willen de kerkvoogden de vondst van Blokhuis misschien te gelde maken? Het is (nog) niet bekend.

Hoe dan ook, de Rijksinspecteur voor roerende monumenten denkt niet dat de waarde van de fragmenten erg groot is. Daar moeten de kerkvoogden het mee doen. En zo belandden de oude perkamenten bladzijden in de overvolle archiefdoos. Om er ruim zestig jaar later weer uit opgediept te worden.