Zoeken door alles
Zoeken door alles

'Dagboek' Joodse gemeente vertaald

Transcriptie en vertaling Joods Protocolboek Edam beschikbaar

Het gerestaureerde protocol (0586_1)

Op donderdag 17 september is tijdens een feestelijke bijeenkomst van betrokkenen en geïnteresseerden de transcriptie en vertaling van het joods protocolboek van Edam gepresenteerd. Het Waterlands Archief ontving op die avond, samen met de burgemeester van Edam, de Ambassadeur van Israël in Nederland om het belang van de publicatie te onderstrepen. 

Lees het verslag van de middag (met interviews) op NHNieuws.nl 

In 2019 startte het Waterlands Archief met een co-creatieproject om het protocol of gedenkboek van de joodse gemeente in Edam (1779-1839) beter toegankelijk te maken voor onderzoekers. Het protocol werd in de jaren tachtig ‘ontdekt’, samen met het joods begraafregister en reglement, in het gemeentearchief van Edam-Volendam. Deze drie stukken vormen het enig overgebleven deel van de administratie van de joodse ring synagoge in Edam.

Het protocolboek werd in de afgelopen jaren al gerestaureerd en gedigitaliseerd, maar was voor velen nog niet goed leesbaar. De teksten in het boek, met onder andere passages over huwelijks- en begraafinschrijvingen, rekeningen en benoemingen van de gassan, zijn gedeeltelijk in het Nederlands geschreven, maar voor het merendeel in een combinatie van Jiddisch en Hebreeuws in Asjkenaszisch cursief. Een handschrift dat eigenlijk alleen begrijpelijk is voor specialisten. Jenneken Schouten, vertaalster van JMS Language Services, is zo’n specialist en heeft de transcriptie en vertaling op zich genomen. Het resultaat mag er zijn! 

   Bekijk het Joods protocolboek, de transcriptie en de vertaling   

Het transcriptie- en vertaalproject is in samenwerking met het de Joodse Scholengemeenschap (JSG) Maimonides in Amsterdam uitgevoerd. De leerlingen volgden een lesprogramma over joods Edam en het protocolboek, met gastlessen van Jenneke Schouten en dr. Bart Wallet, historicus aan de Faculteit Geschiedenis van de Vrije Universiteit en het Departement Hebreeuwse en Joodse Studies aan de Universiteit van Amsterdam. Zij kwamen samen op bezoek bij het Waterlands Archief en kregen een rondleiding in Edam langs joodse historische locaties, waaronder natuurlijk ook de joodse begraafplaats langs het Oorgat.
Speciaal voor dit lesprogramma ontwikkelde het Waterlands Archief een wandelroute door Joods Edam, met uitleg over de locaties op de website www.waterlandopdekaart.nl. Een wandeling die ook te volgen is met een mobiele telefoon. Voor alle geïnteresseerden aan te raden! Neem een kijkje 

De leerlingen gaan komend najaar nog aan de slag met het aanvullen van voetnoten in de vertaalde tekst van het protocolboek. Sommige specifiek joodse religieuze termen verdienen namelijk nog een uitleg. 

Het joods protocolboek van Edam, samen met de transcriptie en vertaling, is vanaf 17 september digitaal te raadplegen op onze website www.waterlandsarchief.nl. Hiermee is het protocolboek veel beter toegankelijk geworden en vormt het een mooie aanvulling op de bronnen voor onderzoek naar de geschiedenis van joodse gemeenschappen in de Mediene (Nederland buiten Amsterdam)in de achttiende en negentiende eeuw.  

  
Een bladzijde in Asjkenaszisch cursief (0586_1)