Zoeken door alles
Zoeken door alles

Oud nieuws leesbaar maken

Onderzoeksproject zoekt vrijwilligers

Afbeelding van de website https://chroniclingnovelty.com/

Een uniek onderzoeksproject is Chronicling novelty. New knowledge in the Netherlands, 1500-1850. Onderzoekers van diverse universiteiten bestuderen zo'n 300 Nederlandstalige kronieken uit de periode 1500-1850. Daarmee proberen zij te recontrueren hoe nieuwe ideeën en kennis bij gewone mensen in de Lage Landen terechtkwamen, en of die daardoor positiever over innovatie gingen denken dan hun voorouders. Het project vraagt nu hulp van vrijwilligers via de website Vele Handen om de 40.000 scans om te zetten naar getypte tekst. https://chroniclingnovelty.com/

Nu heeft Chroniclingnovelty een mooi filmpje uitgebracht om meer bekendheid te geven aan het project en mogelijk nieuwe vrijwilligers te werven:

   Bekijk het filmpje   


wat is een kroniek?

Het is een handgeschreven tekst waarin de schijver de geschiedenis van zijn stad of dorp beschrijft, maar ook memorabele zaken en gebeurtenissen in zijn eigen omgeving optekent om ze zo vast te leggen voor het nageslacht. Kroniekschrijvers beschreven alledaagse dingen, maar gebruikten ze in crisisjaren soms ook om over politiek, oorlog en oproer te schrijven. Kronieken hebben vaak een heel lokaal karakter. Daarom zijn ze ook leuk om te lezen voor liefhebbers van lokale geschiedenis. 

Ook het Waterlands Archief leverde een kroniek voor dit project. Het is het Aantekeningenboek betreffende Jisp, met beschrijving, 1647-1716 Bekijk de archiefinventaris.

Hulp gevraagd

Met hulp van vrijwilligers wil het project zoveel mogelijk kronieken digitaal toegankelijk maken. Daarvoor zijn scans van zo'n 200 kronieken op de website Vele handen gezet.

De vrijwilligers kiezen zelf of zij bijvoorbeeld een zestiende-eeuwse kroniek in moeilijk schrift of een negentiende-eeuwse kroniek in makkelijk te lezen schrift willen transcriberen en gaan vervolgens aan de slag. Zo wordt niet alleen bijgedragen aan de ontsluiting van ons ‘corpus’ (bronnenverzameling), maar wordt het ook mogelijk om 'modellen te trainen'. Met die modellen kan het computer programma Transkribus de computer leren om de rest van de tekst automatisch te transcriberen.

Bent u nieuwsgierig geworden naar het ontsluiten van vroegmoderne kronieken? Hier vindt u meer informatie over hoe u vrijwilliger kunt worden en het project kunt helpen.