Waterland, land uit water

Landsmeer ontstond als ontginningsnederzetting in het veen, langs het meer de Breek. Het wordt voor het eerst genoemd in een document uit 1326 als Lantsmaer, maar vermoedelijk bestond het toen al lang. Het dorp groeide in de loop der eeuwen uit tot een lang lintdorp langs de wegsloot, waar men vooral leefde van het boerenbedrijf.

Eeuwenlang (van 1619 tot 1811) maakt Landsmeer deel uit van de Unie van Waterland. In dit samenwerkingsverband streden zes Waterlandse dorpen (Landsmeer, Broek in Waterland, Zuiderwoude, Ransdorp, Zunderdorp en Schellingwoude) samen tegen het altijd dreigende water. Bovendien bewaakten ze samen de eigen rechten en privileges tegenover de machtige grafelijke Baljuw in de stad Monnickendam.

Noordhollands Kanaal

Met de aanleg van het Noordhollands Kanaal in 1824 werd de gemeente Landsmeer feitelijk doormidden gesneden: aan de westzijde Landsmeer, aan de oostzijde Watergang. In de tweede helft van de 19e eeuw werd in Landsmeer de eier- en kippenhandel steeds belangrijker. In het dorp verrezen talloze eierpakhuizen; in 1895 werkte ruim driekwart van de beroepsbevolking in de eierhandel.

Herindelingen

Na de tweede wereldoorlog deed de nabijheid van Amsterdam zich steeds meer voelen: met de bouw van een woonwijk voor de Amsterdamse scheepswerven werd Landsmeer een forensendorp. In 1966 ging het zuidelijk deel van Landsmeer over naam de gemeente Amsterdam.

Bij de gemeentelijke herindeling van 1991 werden Den Ilp en Purmerland toegevoegd aan Landsmeer, en ging Watergang over naar de gemeente Waterland. Hiermee was werd het Noordhollands Kanaal, dat al die tijd al een geografische grens gevormd had, ook de bestuurlijke grens in het gebied.

Pakhuis aan de Breek                                                                    Straatbeeld , datum onbekend                                                  (fotonummer WAT001011262)                                                (fotonummer WAT001011284)

Kaart bovenaan: Gemeente Landsmeer in 1865 (fotonummer WAT001020039)         

Klik op de afbeeldingen om ze in de beeldbank te bekijken.