Purmerland is een landelijk lintdorp, gelegen tussen Purmerend in het noorden en Den Ilp en Landsmeer in het zuiden; feitelijk liggen de drie dorpen van noord naar zuid aan een lang lint geregen.
Purmerland was ooit een belangrijke plaats. Het behoorde tot de Hoge heerlijkheid van Purmerend, Purmerland en Ilpendam. De man die centraal in het licht op de Nachtwacht van Rembrandt staat is Frans Banninck Cocq. Hij was burgemeester van Amsterdam, Heer van Purmerland, Ilpendam en kasteelheer van Ilpenstein. Deze plaatsen waren tijdens de Gouden Eeuw de graanschuur van Amsterdam, omdat er volop vruchtbare grond beschikbaar was door het ontwateren van het veen.
Door het ontwateren klonk het veen sterk in, totdat het op het laag waterniveau van de Zuiderzee terecht kwam. Dit verlaagde niet alleen het land maar ook de belangrijke positie van Purmerland aanzienlijk. Wel bleef Purmerland een belangrijke tussenpost van de trekvaart tussen Amsterdam en Purmerend.
In de loop van de twintigste eeuw vestigden zich verschillende vermogende mensen uit omliggende steden. Zij werden aangetrokken door de rust, ruimte en gunstige ligging ten opzichte van Amsterdam, Purmerend en Zaanstad. De trekvaart is inmiddels gedempt, maar er zijn nog steeds veel sloten en eilanden rondom het lintdorp. De vroegere kleine huisjes en boerderijen maken steeds meer plaats voor grotere villa's.
Bij de gemeentelijk herindeling van 1991 werden de dorpen Purmerland en Den Ilp, die van oudsher bij Ilpendam hoorden, afgestaan aan de gemeente Landmeer, waar de dorpen sindsdien in zijn opgenomen.
Purmerland en Den Ilp waren in 1867 nog deel van de gemeente Ilpendam (fotonummer WAT001020030).