Dit jaar viert Wijdewormer het 400-jarig bestaan van de polder. Reden voor het Waterlands Archief om de archieven van de Schepenbank van Wijdewormer (toegang 0024) en de Weeskamer van Wijdewormer (toegang 0025) te digitaliseren en online beschikbaar te stellen.
De Schepenbank was in de zeventiende en achttiende eeuw verantwoordelijk voor de lokale rechtspraak en het opstellen van officiële akten. In het archief zijn onder meer transportakten van huizen en land, hypotheekakten, schuldbekentenissen en boedelscheidingen terug te vinden. Deze documenten geven een waardevol beeld van het dagelijks leven en de eigendomsverhoudingen in de Wijdewormer.
Het archief van de Weeskamer is minder uitgebreid. Het bevat scans van boedelpapieren en een notulenboek.
Bijzonder is dat niet alleen de originele documenten online zijn te bekijken, maar dat ook transcripties beschikbaar zijn gemaakt. Hierdoor zijn de vaak moeilijk leesbare handschriften uit de zeventiende en achttiende eeuw toegankelijk voor een breed publiek. Onderzoekers kunnen daardoor eenvoudig zoeken naar personen, plaatsen en gebeurtenissen. Daarbij moet wel worden opgemerkt dat de transcripties gemaakt zijn door AI en dus fouten kunnen bevatten.
Met deze digitalisering maakt het Waterlands Archief twee belangrijke bronnen voor de geschiedenis van de Wijdewormer voor iedereen bereikbaar. De scans en transcripties zijn te raadplegen en te downloaden via de website van het Waterlands Archief en bieden een schat aan informatie over het leven in de polder door de eeuwen heen.
Als voorbeeld is bij deze tekst een deel van één van de scans van de Schepenbank afgebeeld. Het betreft een akte die in 1781 is opgemaakt door Jan Swerius Halffman, notaris in Veere (Zeeland) en waarin onder andere worden genoemd Vrouwe Maria Alida Hasebroek, de weduwe van Olphert Elias, in leven ‘oppercoopman’ en ‘opperhooft’ van Japan.
Al was de schepenbank een lokaal bestuurlijk en rechtsprekend orgaan, dit voorbeeld toont aan dat er ook zaken werden behandeld van ver buiten Wijdewormer (en Waterland).
Voor een nadere zoekingang, zie deze link